Balık kelimesinin kökü nedir ?

Balık Kelimesinin Kökü Nedir? Tarihsel Arka Plan ve Akademik Tartışmalar

Türkçede yaygın olarak kullanılan “balık” kelimesinin kökeni, dilbilimciler ve tarihçiler arasında uzun yıllardır tartışılan bir konudur. Bu kelime, tarihsel süreç içinde farklı anlamlar kazanmış ve dilin evrimiyle birlikte şekillenmiştir.

Tarihsel Arka Plan

“Balık” kelimesi, Türkçenin erken dönem yazılı belgelerinde farklı anlamlarla karşımıza çıkmaktadır. Özellikle Köktürk Yazıtları ve Divanü Lügati’t-Türk gibi eserlerde, bu kelime hem “şehir” hem de “suda yaşayan balık” anlamlarında kullanılmıştır. Örneğin, “balık” kelimesi, Orhun Yazıtları’nda “şehir” anlamında yer alırken, aynı zamanda “balık” anlamında da kullanılmıştır. Bu durum, kelimenin tarihsel süreç içinde anlam genişlemesi ve değişimi geçirdiğini göstermektedir. [1]

Akademik Tartışmalar ve Etimolojik İncelemeler

Kelimenin kökeni üzerine farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı dilbilimciler, “balık” kelimesinin \bal- kökünden türediğini ve bu kökün “bağlanmak, saplanmak” anlamına geldiğini öne sürmektedir. Bu görüşe göre, balıkların suya saplanmış gibi görünmesi, kelimenin bu şekilde evrilmesine neden olmuştur. [2]

Diğer bir görüş ise, “balık” kelimesinin \bālık biçiminden türediğini ve bu kelimenin “çamur, balçık” anlamına geldiğini savunmaktadır. Bu görüşe göre, balıkların yaşadığı suyun balçıklı olması, kelimenin bu şekilde evrilmesine yol açmıştır. [3]

Ayrıca, bazı araştırmacılar, “balık” kelimesinin Uygurca’daki “beliḳ” ve Moğolca’daki “balgasun” gibi kelimelerle de ilişkili olduğunu belirtmektedir. Bu kelimeler, “şehir” anlamına gelir ve bu durum, kelimenin coğrafi ve kültürel bağlamda nasıl evrildiğini göstermektedir. [4]

Sonuç ve Değerlendirme

“Balık” kelimesinin kökeni üzerine yapılan çalışmalar, dilin evrimi ve kültürel etkileşimler hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Kelimenin tarihsel süreç içinde kazandığı farklı anlamlar, Türkçenin zengin dil yapısını ve tarihsel gelişimini yansıtmaktadır. Bu tür etimolojik incelemeler, dilin geçmişini anlamamıza ve kültürel mirasımızı daha iyi kavramamıza yardımcı olmaktadır.

Etiketler: balık kelimesinin kökeni, Türkçe etimoloji, tarihsel dil kullanımı, Türk dili evrimi, kelime anlam değişimi

—

Sources:

[1]: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/155509?utm_source=chatgpt.com ““BALIK” SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE – DergiPark”

[2]: https://www.dayibilir.com/soru/335207/balik-turkce-bir-kelime-midir?utm_source=chatgpt.com “Balık Türkçe bir kelime midir?-335207 b9c9ecac9e94a513b52c9e705321950a”

[3]: https://www.academia.edu/36813121/ESK%C4%B0T%C3%9CRK%C3%87EBALIKS%C3%96ZC%C3%9C%C4%9E%C3%9C%C3%9CZER%C4%B0NEYEN%C4%B0B%C4%B0RET%C4%B0MOLOJ%C4%B0DENEMES%C4%B0?utm_source=chatgpt.com “ESKİ TÜRKÇE \” BALIK \” SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE YENİ BİR ETİMOLOJİ DENEMESİ”

[4]: https://aksozluk.org/balik?utm_source=chatgpt.com “Balık – Etimolojik Açıdan Ak Sözlük”