Kategori: Makaleler

İskandinav Ülkeleri Hangi Dili Kullanıyor? Felsefi Bir Yolculuk Sabah yürüyüşünde, elinizde bir kahveyle düşünüyorsunuz; bir Norveçli ile konuşmak istiyorsunuz ama dilini bilmiyorsunuz. Ya da İsveç’in sakin kıyılarında bir sohbet başlatmak istiyorsunuz. Hangi dil ile anlaşabilirsiniz? Daha derin bir bakışla, dil sadece iletişim aracı mıdır yoksa etik, bilgi kuramı ve ontoloji gibi felsefi meseleleri kavramamızda da bir köprü müdür? Bu yazıda, İskandinav ülkelerinin dillerini felsefi bir mercekten inceleyecek ve farklı perspektiflerden sorgulayacağız. İskandinav Dilleri: Basit Bir Tanım mı, Yoksa Derin Bir Anlam mı? İskandinav ülkeleri, genel olarak Norveç, İsveç, Danimarka, İzlanda ve Faroe Adaları’nı kapsar. Bu ülkelerde konuşulan dillerin kökleri Kuzey…

Sanrımca Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul’un her köşesi, her sokağı bir hikâye barındırıyor. Çoğu zaman toplu taşımada, işyerlerinde, ya da sokakta yürürken etrafımda gördüğüm sahneler, aklımda kalıyor. Bir yandan hayatın hızı içinde kayboluyoruz ama bir yandan da sürekli gözlem yapıyoruz. Bugün, belki de her gün duyduğumuz ama tam olarak ne anlama geldiğini tam çözemediğimiz bir cümleyi ele alacağım: Sanrımca ne demek? Kelimelerin ve ifadelerin arkasındaki anlamlar, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet kavramlarıyla nasıl kesişiyor? Bu yazı, sokakta, toplu taşımada, ofiste, farklı grupların yaşadığı zorlukları, bir kelime üzerinden tartışarak hayatın içinden örnekler verecek.…

Osmanlı Devleti’nin Avrupa Karşısında Gerileme Süreci Hangi Olayla Başladı? İzmir’de, çayımı yudumlarken bir an düşündüm. Osmanlı Devleti’nin Avrupa karşısında gerileme süreci ne zaman başladı? Hani bazen kendi hayatımızda bir şeyin sonradan kötü gittiğini anlarız da, o anı belirlemek zor olur ya, işte tam olarak öyle bir şey. Ama durun, hemen karamsar olma! Osmanlı’nın gerileme süreci de tıpkı benim bir sabah kahvaltısında mısır gevreğimi dökerken yaşadığım felakete benziyor. Aslında çok büyük bir olaydan başlamıyor, ama o küçük yanlış adımların biriktiği yerde patlıyor! 1. Osmanlı’nın Dönüm Noktası: 1571’deki Lepanto Deniz Savaşı Evet, şimdi asıl soruya gelelim: Osmanlı Devleti’nin Avrupa karşısında gerileme süreci…

Müge İplikçi Eşi Kimdir? Felsefi Bir Merak ve İnsan Deneyimi Bir arkadaşınız size sorar: “Müge İplikçi eşi kimdir?” Basit bir biyografik soru gibi görünse de, aslında bu soru daha derin felsefi katmanlar taşır. Bilginin kaynağı ve doğruluğu, ilişkilerin etik boyutu ve bireyin varoluşsal bağlamı üzerine düşünmeye itebilir bizi. Epistemoloji, etik ve ontoloji perspektifinden baktığımızda, bu soru sadece bir isim öğrenmekten öteye geçer: Ne biliyoruz, neyi nasıl biliyoruz ve bu bilginin insan deneyimindeki yeri nedir? Düşünelim: Bir kamu figürünün özel yaşamına dair bilgi edinmek, bize ne kazandırır, neyi etik açıdan sorgulatır? Bu sorular, felsefenin temel dallarına uzanan kapılar açar. Epistemolojik Perspektif:…

Miyad mı, Miad mı? Hangi Kelime Daha Doğru? İzmir’de, çayımı yudumlarken, aklımda bir soru dolaşıyordu: “Miyad mı, miad mı?” Bu kelime tartışması, aslında dilin en ilginç oyunlarından biri. Sosyal medyada sürekli karşıma çıkıyor; birileri ‘miyad’ diyor, birileri ‘miad’. Bu mesele öyle büyüdü ki, bir dil tartışmasına dönüştü. Bir bakıyorsunuz, çok ciddi bir biçimde, insanların yazdığı yorumlarda bu kelimeyi tartışıp duruyorlar. Hani sanki ülkede başka sorun kalmamış da sadece ‘miyad’ ya da ‘miad’ üzerine konuşulacak gibi. Gerçekten de, “miyad mı miad mı?” sorusunun arkasında ne var? Hangi kelime doğru? Ya da doğru olan bir şey var mı? Bugün bu yazıda, bu…

Rövanşist Duygular Ne Demek? İçsel Bir Yolculuk Sabah kahvesini yudumlarken bir an durup düşündünüz mü: Neden bazı insanlar geçmişte yaşanan haksızlıkları unutamaz ve sürekli bir telafi, hatta intikam arayışı içinde olur? Belki siz de bu duyguyu zaman zaman hissettiniz. İşte tam bu noktada karşımıza rövanşist duygular ne demek? sorusu çıkıyor. Peki, rövanşist duygular sadece bireysel bir tepki mi, yoksa toplumsal ve tarihsel bir boyutu da var mı? Rövanşist duygular, bir kayıp, haksızlık veya mağduriyet sonrası kişinin bu durumu telafi etme, üstünlük sağlama veya intikam alma isteğini ifade eder. Ancak bu kavram sadece bireysel psikolojiyle sınırlı değildir; tarih boyunca toplumları, siyasal…

Mesleki Statü Nedir? İş Hayatının İçinden Bir Bakış Ankara’nın en yoğun caddelerinden birinde, sabahın erken saatlerinde işe gitmek için tramvaya bindiğimi hatırlıyorum. Caddeler hala serin, ama trafik yavaş yavaş artmış. Çevremde farklı mesleklerden insanlar var; kimi beyaz yakalı, kimi mavi yakalı. Kimi ayakta, kimi oturuyor. İnsanların yüzlerinde, mesleklerinin getirdiği bir yorgunluk, bazılarında ise bir başarı hissi var. Hani bazen insanların gözlerinde “Mesleki statülerini” hemen anlamak mümkün olur ya, işte o anlardan biriydi. Hep merak etmişimdir: Mesleki statü nedir? Çevremdeki mesleklerden ve bireylerin günlük hayatlarından gözlemler yaparak, bu soruya biraz daha derinlemesine bakmak istiyorum. Mesleki Statü: Bir Kimlik Oluşturucu Mesleki statü,…

Manda Yoğurdu Nerede Yenir? Farklı Yaklaşımlar Manda yoğurdu, Türk mutfağının önemli ve özel bir parçası. Sadece lezzetiyle değil, aynı zamanda besin değerleriyle de dikkat çekiyor. Konya’da yaşayan, mühendislik ve sosyal bilimlere meraklı bir genç olarak, bu geleneksel tat üzerindeki düşüncelerim bazen bilimsel, bazen de duygusal bir bakış açısına dönüşüyor. Manda yoğurdu nerede yenir? sorusunun cevabını verirken, her iki bakış açısını da keşfetmek istiyorum. 1. İçimdeki Mühendis: Kalite ve Ulaşılabilirlik Bir mühendis olarak, her zaman daha pratik ve fonksiyonel olanı tercih ederim. Manda yoğurdunun nerede daha kaliteli olduğu sorusuna verdiğim ilk cevap, açıkça teknik verilere dayalı olmalı. Manda yoğurdu, inek yoğurduna…

Malatya Erzurum Arası Kaç Saat Sürer? Yolda Bir Günün Hikayesi Malatya ile Erzurum arasındaki mesafe, yaklaşık 350 kilometre civarındadır. Ancak bu mesafe, sadece kilometrelerle ölçülmesi mümkün olan bir şey değildir. Yola çıkmadan önce, ‘Malatya Erzurum arası kaç saat sürer?’ sorusunun cevabı kulağa basit gibi gelebilir, ama işin içine girdiğinizde, yolda geçen her saat, daha fazla anlam kazanır. Bazen karşınıza çıkan güzellikler, bazen de zorluklar, zamanın nasıl geçtiğini bile unutturur. İşte ben de bu yazıda, hem verilerle hem de hatıralarımla bu yolculuğu bir araya getireceğim. Yola çıktığınızda, Malatya’dan Erzurum’a ne kadar sürede ulaşabileceğinizin hikayesini anlatmaya çalışacağım. Yola Çıkmadan Önce: Temel Bilgiler…

Lavabo Açıcının Kimyasal Adı Nedir? Bir Akşamın Hikayesi Kayseri’deki küçük, rahat apartmanımda sabahları genellikle sessizlik hakimdi. Etrafı saran kuş sesleri, sabahın ilk ışıkları ve kahvenin kokusu… Ama o akşam her şey değişti. Akşam saatleri gelmişti, yemek hazırlıkları yapmak üzere mutfakta çalışıyordum. Her şey yolundaydı, ta ki lavabonun tıkanmasıyla karşılaşana kadar. O an hayatımın en “hayal kırıklığı” anlarından birine dönüştü. O an yaşadığım karmaşık duyguları size aktarmak istiyorum çünkü sadece o tıkanan lavaboya değil, birçoğumuzun yaşamındaki beklenmedik engellere karşı duyduğumuz çaresizlik ve hüsranı da simgeliyor. Lavabo açıcının kimyasal adı nedir sorusunu sormak için bir yolculuğa çıkmam, aslında bu basit olayın ne…