Kategori: Makaleler

İzmir’de Simit Kaç Para? Geçmişin İzinde Günümüzü Anlamak Bir tarihçi olarak, her zaman geçmişin izlerini ararım. Kültürler, toplumlar ve şehirler, yemeklerden günlük alışkanlıklara kadar her şeyde tarihsel bir bağ taşır. Şimdi, İzmir’de simit kaç para diye sorarken, basit bir fiyat araştırmasından çok daha fazlasına tanıklık ediyoruz. Simit, yıllar boyunca sadece bir yiyecek değil, aynı zamanda toplumsal yapının, kültürel dönüşümlerin ve ekonomik değişimlerin bir yansıması haline geldi. Bu blog yazısında, İzmir’de simidin fiyatını, tarihsel süreçler, toplumsal kırılmalar ve ekonomik dönüşümler üzerinden analiz edeceğiz. Hem geçmişten günümüze simidin nasıl bir toplumsal sembol haline geldiğini hem de bugün içinde bulunduğumuz ekonomik sistemin bu…

Özbekistan Parası Ne Diye Geçiyor? Bir Ekonomist Gözünden Giriş: Paranın Adı ve Bir Ekonomistin Merakı Merhaba! Bu yazıyı yazarken, ekonomiyi ve verileri sevmenin bir parçası olarak, genellikle en çok ilgimi çeken konulardan birini ele alıyorum: Para birimleri. Özbekistan’ın para birimi hakkında yazacağım, çünkü bir süre önce iş yerimde Özbekistan’dan gelen bir iş ortağımızla sohbet ediyorduk ve “Özbekistan parası ne diye geçiyor?” sorusu kafamda bir yerlerde yankılandı. Ve işte o günden beri, bu soruyu cevaplamak için hem geçmişe hem de veriye dayalı bir araştırma yapmaya karar verdim. Çocukken “para birimleri” konusuna ilgi duymam, aslında bugün ekonomiyi tercih etmemin sebeplerinden biriydi. Bir…

Yöntem Kelimesinin Eş Seslisi Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Kelimeler, sadece birer anlam taşımazlar; aynı zamanda bizim dünyayı nasıl algıladığımızı, başkalarına nasıl yaklaştığımızı ve düşüncelerimizi nasıl şekillendirdiğimizi de belirlerler. Bir kelimenin taşıdığı anlam, o kelimenin eş seslisiyle olan ilişkisiyle farklı anlam boyutlarına ulaşabilir. İşte bu noktada, “yöntem” kelimesinin eş seslisi üzerine düşünmek, yalnızca dilin inceliklerini değil, insan beyninin ve psikolojisinin işleyişini anlamak adına da derin bir keşfe çıkmak anlamına gelir. Yöntem kelimesi, sadece bir yaklaşım ya da plan olarak algılanmakla kalmaz; aynı zamanda davranışlarımızı yönlendiren, düşüncelerimizi şekillendiren bir kavramdır. Peki, bir kelimenin eş seslisi olarak hangi başka kavramlar gündeme gelir…

Yenidoğan Bebeğin Kafa Çevresi Kaç cm Olur? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları: Bir Ekonomistin Girişi Ekonomi, her şeyden önce kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, bu kaynakların en verimli şekilde dağıtılması üzerine düşünür. Bireyler ve toplumlar, çeşitli tercihler yaparak bu kaynakları kullanır ve bu tercihler bazen kısa vadeli kazançlara, bazen de uzun vadeli sonuçlara yol açar. Yenidoğan bir bebeğin kafa çevresi gibi, ilk bakışta biyolojik bir ölçüm gibi görünen bir konu dahi, ekonominin temel prensiplerini anlamamıza yardımcı olabilir. Çünkü bu tip biyolojik veriler, toplumun sağlık politikalarını, aile ekonomisini ve hatta gelecekteki ekonomik refahı etkileyen kararların bir parçasıdır.…

Toplumsal Kurumlar: Hayatın Kırılgan Düzeni Kayseri’de bir akşamüstüydü. Hava, yazın son demlerinde olduğu gibi sıcak ama bir yandan da hafif bir serinlik var, sanki gece biraz daha erken gelecekmiş gibi hissediyordum. Gündüzün gerginliğini üzerimden atmak, birkaç saatliğine de olsa kafamı boşaltmak istiyordum. Bir kafe köşesinde oturup günlük yazmaya başlamışken, çevremdeki kalabalık birden gözlerimi fazlasıyla rahatsız etti. İnsanlar, telefonlarına bakarak konuşuyor, derin düşünceler yerine boş boş bakışlarla birbirlerinin yüzüne bakıyorlardı. Düşündüm: Toplumsal kurumlar kaça ayrılır? Bir soru, basit bir soru gibi gözükse de ruhuma o kadar derinden işledi ki, acaba bu kurumlar bizi gerçekten bir arada tutuyor mu, yoksa sadece birbirimizi…

Yemeklerde “Ara Sıcak” Nedir? Yemek sofrası sadece doymak için değildir — sohbetin, paylaşımın, toplumsal ritüellerin bir parçasıdır. Bu bağlamda ara sıcak kavramı, yalnızca bir yemek kursu değil; sofraya kattığı anlam, sohbeti uzatma isteği, misafirperverlik ve toplumsal bağlarla da ilgili derin bir kültürel olgudur. Ara Sıcak: Tanımı, Kökeni ve Rolü “Ara sıcak” terimi, adı üstünde, ana yemekten önce “ara”da — başlangıç (örneğin çorba) ile ana yemek arasında — sunulan, genellikle sıcak servis edilen küçük porsiyonlu yemekleri tanımlar. ([nedir.net][1]) Soğuk mezelerden farklı olarak, ara sıcaklar pişirme yöntemleriyle — kızartma, fırın, güveç gibi — hazırlanır; sigara böreği, paçanga böreği, içli köfte, kalamar gibi…

Tek Açılım Ray Nedir? Geleceğin Teknolojik Dönüşümüne Bakış Tek açılım ray, günümüzde henüz tam anlamıyla hayatımıza girmemiş, ancak hızla gelişen ve gelecekte günlük yaşamımızı derinden etkilemesi beklenen bir kavram. Benim gibi teknolojiye meraklı ve geleceği üzerine sürekli düşünen birisi için, bu tür kavramlar büyük bir heyecan kaynağı. Ama aynı zamanda kaygı da yaratıyor. Teknolojinin gelişimi, hayatımızda bir dizi değişim yaratabilir ve bu değişimlerin nasıl olacağı, hem umut verici hem de endişe verici bir soru. Peki, tek açılım ray nedir ve gelecekte bu teknoloji nasıl bir etki yaratabilir? Gelin, bu soruyu birlikte inceleyelim. Tek Açılım Ray: Tanım ve Günümüzdeki Durumu Tek…

Konuralp Kimin Adamıydı? Bir İhanetin Ardında Yatan Gerçek Bazen en yakınındaki insanların kim olduğunu bile bilmediğini fark ediyorsun. Onları tanıdığını düşündüğün anlarda, aslında yalnızca maskelerinin ardında saklı birer figür olduklarını öğreniyorsun. Konuralp, işte tam böyle bir figürdü. Peki, o kimin adamıydı? Kayseri’nin Sıcak Gecelerinde Konuralp’in Gölgeleri Günlerden bir Perşembe. Kayseri’nin sıcak akşamlarında, yavaşça solan gün ışığı, sokakların üzerine bir yorgan gibi yayılıyor. Akşamın serinliği henüz geçmemişken, ben de parktaki banklardan birine oturmuş, önümdeki çayımı yudumluyorum. Zihnimde dönüp duran şeylerden biri vardı, hep olduğu gibi: Konuralp kimin adamıydı? O kadar yakın hissetmiştim ki, kendisini yıllardır tanıyormuşum gibi. Genç yaşta olmama rağmen,…

Türk Halkı Olarak İnternette Daha Çok Hangisini İzlemeyi Tercih Ediyoruz? Felsefi Bir Bakış Birçok insan, gündelik hayatında bir noktada internette vakit geçirirken tercih ettiği içeriklere karar verirken, aslında çok daha derin bir soru ile karşı karşıya kalır: Gerçekten ne izlemek istediğimizin farkında mıyız? Günümüz dijital çağında, YouTube videolarından sosyal medya paylaşımlarına kadar her an karşımıza çıkan içerikler, yalnızca eğlenceden bilgiye kadar geniş bir yelpazeye yayılır. Ancak bu içeriklerin her biri, bizim kim olduğumuzu, neyi değerli gördüğümüzü ve dünyayı nasıl algıladığımızı yansıtır. Peki, Türk halkı olarak bizler internette ne izlemeyi tercih ediyoruz? Eğlenceli videolar mı, yoksa daha derin bilgi ve kültürel…

Transfer Süreci Ne Kadar Sürüyor? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Ekonomi, sınırlı kaynaklarla yapılan tercihlerden doğar. İnsanlar, toplumlar ve şirketler, her gün karşılaştıkları seçimlerle, kaynaklarını en verimli şekilde kullanmayı hedeflerler. Bu seçimler, yalnızca kısa vadeli kazançları değil, uzun vadeli etkileri de beraberinde getirir. Kaynakların sınırlılığı ve bu kaynaklar üzerindeki tercihler, çoğu zaman karmaşık ekonomik süreçleri doğurur. Transfer süreçleri de bu tür ekonomik tercihlerden biridir. Transfer, genellikle bireylerin, şirketlerin veya devletlerin bir kaynağı (para, mal, hizmet veya iş gücü) bir yerden başka bir yere aktarması anlamına gelir. Peki, bir transfer süreci ne kadar sürer ve ekonomik açıdan nasıl bir etki yaratır? Bu…